Pisortat ingerlatsinerat aamma kiffartuussinerat ataatsimut isigalugu

2023-mi Kalaallit Nunanni pisortat ingerlatsinerinut kiffartuussinerinullu 13.843 mio. kr.-init aningaasat atorneqarsimapput. Tamanna 2022-mut sanilliutissagaanni 7,5 pct.-inik qaffariaateqarpoq, 2022-mi pisortat aningaasat atugaat 12.874 mio. kr.-iusimapput.

 

Pisortat ingerlatsineranni aamma kiffartuussineranni isumaginninnermut aningaasat atorneqartut qaffasinnerpaasimapput. Isumaginninnermut aningaasat atorneqarsimasut ukununnga atorneqarsimapput; ilaqutariinnik, meeqqanik, innarluutilinnik aamma utoqqarnik isumaginninnermut, pinaveersaartitsinermut, aningaasanillu isumaginninnermut, isumaginninnermik suliffeqarfinnut il.il. 2023-mi isumaginninnermut aningaasat atorneqartut 1,4 pct.-imik qaffassimapput 3.810 mio. kr.-iusimallutik.

 

Pisortat ingerlatsineranni kiffartuussinerannilu aningaasanik atuiffiunerit tullerivaat ilinniartitaaneq. 2023-mi 2.715 mio. kr.-it ilinniartitaanermut atorneqarsimapput. 2022-mut sanilliullugu 28,1 pct.-imik qaffassimallutik, Kommuneqarfik Sermersuumi annertuumik sanaartortoqarsimanera pissutaavoq .

 

Peqqinnissaqarfiit ass. napparsimaveqarfiit, nalinginnaasumik nakorsiartarfiit, kigutilerisarfiit il.il. Namminersorlutik Oqartussanit ingerlanneqarput. 2023-mi peqqinnissamut politikkikkut ingerlanneqartut 1.856 mio. kr.-inik atuiffiusimapput 2022-mut sanilliullugu 3,3 pct.-inik qaffassimallutik.

 

Kommunit aamma Namminersorlutik Oqartussat allaffissornikkut ingerlatsineri nalinginnaasumik pisortat kiffartuussinerinut ilaapput. 2023-mi nalinginnaasumik pisortat kiffartuussinerinut 1.748 mio. kr.-it aningaasat atorneqarsimapput 3,6 pct.-inik appariarsimallutik.

 

Takussutissiaq 2.1.
Pisortat allaffissornerannut kiffartuussinerannullu aningaasat atorneqartut sulianut immikkoortiterlugit

		2019	2020	2021	2022	2023
		Mio. kr.
	Aningaasat atorneqartut katillugit .........	11.759	12.612	12.671	12.874	13.843
	Pisortat kiffartuussinerat .................	2.753	2.942	3.055	3.054	3.130
1	Nalinginnaasumik pisortat kiffartuussineri ......	1.549	1.673	1.721	1.813	1.748
2	Illersornissaq ............................	261	251	294	278	323
3	Inuiaqatigiinni toqqissisimaneq isumannaassuserlu .......................	942	1.018	1.040	963	1.059
	Aningaasaqarneq avatangiisillu............	1.473	1.612	1.474	1.430	1.508
4	Aningaasaqarnermut tunngasut .............	1.227	1.378	1.223	1.226	1.201
5	Avatangiisit innarlitsaaliorneqarnerat .........	246	234	251	204	307
	Inuiaqatigiit aamma isumaginninneq........	7.533	8.058	8.142	8.390	9.205
6	Inissiat aamma pisortat illuutaat .............	179	225	274	345	343
7	Peqqinnissamut Isumaginnittoqarfik ..........	1.643	1.957	1.818	1.796	1.856
8	Sunngiffik, kulturi upperisarlu ...............	438	434	441	372	481
9	Ilinniartitaaneq ...........................	2.028	2.050	2.065	2.120	2.715
10	Isumaginninneq ..........................	3.245	3.392	3.543	3.757	3.810

Malugiuk. Naatsorsuutit ataatsimoortinneqarput, taamaattumik ENS 1995 malillugu suliarineqarmata pisortaqarfiit akornanni nuussinerit ilaanngillat. Taamaasilluni 2023-mi ingerlatseqatigiiffinnut immikkut inatsisitigut akisussaaffimmik tunineqarsimanngitsunut aningaassaliissutit 49 mio kr.-iusut kisitsisinut paasissutissanut ilanngunneqanngillat.

Najoqqutaq: https://bank.stat.gl/OFNFUNK

 

Aningaasaqarnermut tunngasut tassaapput nalinginnaasumik aningaasaqarnermut, niuernermut, suliffeqarnermut aamma pisortat ingerlataanut nunalerinermut, aalisarnermut, piniarnermut, nukissiuuteqarnermut, aatsitassanut, assartuinernut/angallassinernut, attaveqaqatigiinnernut kiisalu aningaasaqarneq pillugu ilisimatusarnernut tunngasut. 2023-mi aningaasaqarnermut tunngasunut 1.201 mio. kr.-it atorneqarsimapput.

 

Immikkoortumut inissiat aamma pisortat illuutaanut uku ilaapput; inissianik attartukkanik aqutsineq, inissialiorneq, sanaartorfigissaaneq, imermik pilersuineq, aqqusinernik qulleqartitsineq, inissiat aamma pisortat illuutaat pillugit ilisimatusarneq ineriartortitsinerlu kiisalu inissianik pisortallu illuutaannik allaffissornikkut ingerlatsineq. 2023-mi 343 mio. kr. inissianut aamma pisortat illuutaanut atorneqarsimapput.

 

Takussutissiami 2.2-mi takuneqarsinnaapput pisortat ataatsimut ingerlatsinermut kiffartuussinermullu aningaasat atugaat aamma isertitaat, aningaasarsiorneq tunngavigalugu agguataarneqarsimasut.

 

Takussutissiaq 2.2
Pisortat allaffissornerannut kiffartuussinerannullu aningaasat atorneqartut aningaasarsiorneq tunngavigalugu agguataarlugit

		2019	2020	2021	2022	2023
		Mio. kr.
1.	Ingerlatsinermut aningaasat atorneqartut ....	11.010	11.587	11.619	11.848	12.195
1.1	Atuinerit katillugit .........................	9.017	9.461	9.507	9.618	9.988
1.2	Ingerlaavartumik aningaasanik nuussinerit ..	1.993	2.127	2.113	2.230	2.207
2.	Aningaasaliinermi aningaasat atorneqartut ..	749	1.025	1.052	1.026	1.648
2.1	Pigisanut nalilinnut aningaasat atorneqartut iluarsisat ................................	698	945	917	897	1.566
2.2	Aningaasaliissutinik nuussinerit  ............	52	79	134	128	82
A.	Aningaasat atorneqartut katillugit	11.759	12.612	12.671	12.874	13.843
3.	Ingerlatsinermi isertitat ....................	13.008	12.868	12.783	13.567	14.127
3.1	Inuussutissarsiutinit isertitat ................	720	754	743	750	799
3.2	Pigisanit nalilinnit isertitat ..................	890	337	388	421	446
3.3	Nioqqutissiornermi aamma eqqussuinermi akileraarutit ..............................	1.207	1.239	1.233	1.389	1.460
3.4	Ingerlaavartumik akileraarutit ..............	4.618	4.907	4.913	5.318	5.414
3.5	Ingerlaavartumik aningaasanik nuussinerit allat	5.572	5.631	5.506	5.689	6.008
4.	Aningaasaliissutinit isertitat ................	-	-	-	-	-
B.	Isertitat katillugit........................	13.008	12.868	12.783	13.567	14.127
C.	Ingerlatsinermi sinneqartoorutit (3-1) (sipaakkat tamakkerlugit)	1.998	1.281	1.164	1.718	1.932
D.	Ingerlatsinermi aamma aningaasaatinit/pigisanit nalilinnit sinneqartoorutit (B-A) (atorneqarsinnaalersut, ilanngaatissat ilanngaatigereerlugit)....................	1.249	256	112	692	284

Malugiuk. Naatsorsuutit ataatsimoortinneqarput, taamaattumik ENS 1995 malillugu suliarineqarmata pisortaqarfiit akornanni nuussinerit ilaanngillat. Taamaasilluni 2023-mi ingerlatseqatigiiffinnut immikkut inatsisitigut akisussaaffimmik tunineqarsimanngitsunut aningaassaliissutit 49 mio kr.-iusut kisitsisinut paasissutissanut ilanngunneqanngillat.

Najoqqutaq: https://bank.stat.gl/OFNREAU aamma https://bank.stat.gl/OFNREAI

 

2023-mi pisortat aningaasaqarnerat 284 mio. kr.-inik sinneqartooruteqarput. 2022-mut sanilliullugu sinneqartoorut annikilleriarpoq, taamani pisortat aningaasaqarnerat 692 mio. kr.-inik sinneqartooruteqarput. Sinneqartoorutit kommuneqarfinni pivoq, tassunga pissutaapput 2023-mi aningaasaliinerit annertusisimaneri.

 

Pisortat aningaasaqarneranni aningaasat nunatta karsiata DAU-saldoanut imaluunniit kommunit naatsorsuutaanut taputartuunneqannginnissaa pingaarpoq. DAU ingerlatsineq (drift), Anlæg (sanaartorneq) aamma atortitsinermit (Udlån) naalisagaavoq. Pisortat aningaasaqarnerat pillugu kisitsisitigut paasissutissani atortitsineq (udlån) aningaasanik atuinertut isigineqanngilaq, aningaasanik nuussinertut aningaasanik atorsinnaasanut sunniinngitsutut kisitsisitigut paasissutissani isigineqarpoq. Taamatuttaaq Sanaartornermut Iluarsisaassisarnermullu aningaasaateqarfimmi ukiumiit ukiumut nuussisarnerit kisitsisitigut paasissutissani Pisortat aningaasaqarneranni ilanngunneqanngillat. Taakku sipaakkanut ilanngunneqarput, aningaasanik nuussinertut isigineqarlutik.

 

Pisortat kiffartuussinerannik suliaqarnermut aningaasat atorneqartut – pisortat atuinerat – tassaapput atorfilinnut akissarsititsineq, pigisanit nalilinnit aningaasanik atuineq aamma tunisassiornermi atuineq taakkunannga ilanngaatigineqarput nioqqutissanik kiffartuussinermillu tunisinermi isertitat. Atuinermut atorneqartut annerpaartarivaat pisortaqarfinni sulisunut akissarsisitsinerit. 2023-mi akissarsisitsinermut aningaasat atorneqartut 2,7 pct.-imik qaffapput, aningaasanngorlugu 5.499 mio. kr.-iullutik. Tunisassiornermi atuinermilu 5,0 pct.-inik qaffattoq, aningaasanngorlugu 4.813 mio. kr.-ininik. Nioqqutissanik kiffartuussinermillu tunisineq 6,5 pct.-inik qaffappoq, aningaasanngorlugu 1.070 mio. kr.-iullutik. Pisortat atuinerat tamakkerlugu 9.988 mio. kr.-usimavoq 3,8 pct.-inik qaffassimalluni., kapitali 8-mi tabel 1a takuuk.

 

Pisortat aningaasaliinerat tassaapput aalajangersimasunut aningaasaliinerit nutaanik pigisanillu nalilinnik pisinerit akigisaqarnerillu. Pigisanut nalilinnut aningaasat atorneqartut iluarsisat katillugit 669 mio. kr.-inik qaffapput 2023-mi 1.648 mio. kr.-inngorlutik, pisiganut anigaasaliissutit qaffannerinut Kommuneqarfik Sermersuumi atuarfiliorneq pissutaasut annersaraat. Pisortat aningaasaliisarnerannut aamma ilaapput piginneqatigiiffinnut, inuit angerlarsimaffiinut namminersortunut iluanaarniarfiunngitsumik suliffeqarfinnut aningaasaliilluni nuussinerit. Aningaasaliissutinik nuussinerit ataatsimut isigalugu 46 mio. kr.-inik apparput 82 mio. kr.-inngorlutik. 2023-mi pisortat aningaasaliineri qaffapput 60,6 pct.-imik 1.648 mio. kr.-inngorlutik.

 

Pisortat isertitaat ataatsimut isigalugu 560 mio. kr.-inik qaffapput, 14.127 mio. kr.-nik amerlatigalutik 4,1 pct.-inik qaffassimallutik. Taakkunannga ingerlaavartumik aningaasanik nuussinernut 42,5 pct.-it 6.008 mio. kr.-it atorneqarsimapput. Ingerlaavartumik aningaasanik nuussinerit allat tassaapput Danmarkimiit ataatsimoortumik, EU-mit akiliinerit, naalagaaffiup avatangiisinik pitsanngorsaanissamut ilanngussai, Nationalbankimi sinneqartoorutinit Kalaallit Nunaannut tuttussat kiisalu naalagaaffiup ingerlataasa aningaasartuutiginerinut taarsiissutit/utertitsissutit. Ingerlaavartumik akileraarutinit isertitat 96 mio.kr.-ernik qaffassimapput 1,8 pct.-inik qaffassimallutik, aningaasanngorlugu 5.414 mio. kr.-iulluni.